Barszcz czerwony z uszkami i zupa grzybowa to nieodłączne elementy polskiej tradycji wigilijnej. Jednak świąteczne menu nie musi co roku wyglądać tak samo. Wystarczy kilka sezonowych składników, odpowiednio dobrane przyprawy i odrobina kulinarnej kreatywności, aby przygotować zupy, które zachowają świąteczny charakter, a jednocześnie zaskoczą gości nowymi połączeniami smaków. Kucharze Dworu Korona Karkonoszy proponują trzy przepisy: krem z pieczonego selera z jabłkiem i orzechami, aromatyczną zupę grzybową z kaszą pęczak oraz tradycyjną zupę migdałową z ryżem i rodzynkami. 

W wielu polskich domach wigilijne menu pozostaje niezmienne od pokoleń. Barszcz z uszkami, pierogi z kapustą i grzybami czy karp to potrawy, bez których trudno wyobrazić sobie świąteczną kolację. Nie oznacza to jednak, że na stole nie może pojawić się coś nowego. 

Grudzień to dobry moment, by sięgnąć po składniki kojarzone z zimową kuchnią: warzywa korzeniowe, suszone grzyby, orzechy, migdały i aromatyczne przyprawy. Pozwalają one przygotować dania, które nawiązują do tradycji, ale wprowadzają do świątecznego menu nieco odmienne smaki. 

Kucharze Dworu Korona Karkonoszy rekomendują trzy propozycje na świąteczny stół. Każda z nich może być alternatywą dla klasycznego barszczu lub dodatkowym daniem podczas bożonarodzeniowego obiadu. 

1. Krem z pieczonego selera z jabłkiem i prażonymi orzechami włoskimi 

Seler najczęściej wykorzystywany jest jako składnik rosołu lub sałatek, ale po upieczeniu zyskuje delikatnie słodki, lekko orzechowy smak. W połączeniu z kwaśnym jabłkiem i tymiankiem tworzy aromatyczną zupę o aksamitnej konsystencji. Dodatek prażonych orzechów włoskich nadaje jej chrupkości i sprawia, że efektownie prezentuje się na świątecznym stole. 

Liczba porcji: 4 

Czas przygotowania: około 55 minut 

Składniki 

Sposób przygotowania 

  1. Rozgrzej piekarnik do 200°C, grzanie góra–dół. 
  1. Seler obierz i pokrój w kostkę o boku około 2 cm. Cebulę podziel na ćwiartki, a jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój na kawałki. 
  1. Seler i cebulę przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Dodaj nieobrane ząbki czosnku, skrop oliwą i posyp tymiankiem. 
  1. Piecz przez około 30–35 minut, aż seler będzie miękki i lekko zarumieniony. Na ostatnie 15 minut dodaj kawałki jabłek. 
  1. Upieczony czosnek wyciśnij z łupinek. Wszystkie warzywa i jabłka przełóż do garnka. 
  1. Zalej gorącym bulionem i gotuj przez około 5 minut. 
  1. Zmiksuj całość na gładki krem. Dodaj śmietankę, gałkę muszkatołową, sól i pieprz. Delikatnie podgrzej. 
  1. Orzechy włoskie posiekaj i upraż przez 2–3 minuty na suchej patelni. 
  1. Zupę przelej do miseczek i posyp prażonymi orzechami. 

Wskazówka kulinarna: Sekretem intensywnego smaku jest wcześniejsze pieczenie selera. Dzięki temu nabiera on delikatnej słodyczy, której nie uzyskamy w takim samym stopniu podczas zwykłego gotowania. Jeśli krem jest zbyt gęsty, można dodać odrobinę gorącego bulionu. 

2. Wigilijna zupa grzybowa z kaszą pęczak i majerankiem 

Zupa grzybowa jest jednym z tradycyjnych dań wigilijnych, ale najczęściej podaje się ją z makaronem lub łazankami. Tymczasem doskonałym dodatkiem może być również kasza pęczak, która nadaje zupie bardziej wyrazistą strukturę i sprawia, że staje się sycąca. 

Suszone borowiki i podgrzybki zapewniają intensywny, leśny aromat, a majeranek podkreśla tradycyjny charakter potrawy. Taka zupa dobrze pasuje do grudniowego menu, szczególnie w domach, w których ceni się kuchnię opartą na prostych, znanych od pokoleń składnikach. 

Liczba porcji: 4 

Czas przygotowania: około 60 minut + moczenie grzybów 

Składniki 

Sposób przygotowania 

  1. Suszone grzyby dokładnie przepłucz, zalej 300 ml zimnej wody i pozostaw do namoczenia na co najmniej 2–3 godziny, a najlepiej na noc. 
  1. Namoczone grzyby wyjmij z wody i pokrój na mniejsze kawałki. Wodę z moczenia przecedź przez drobne sitko wyłożone gazą lub filtrem, aby usunąć ewentualne zanieczyszczenia. 
  1. Kaszę pęczak dokładnie przepłucz pod bieżącą wodą. 
  1. Cebulę pokrój w drobną kostkę, a marchewkę i pietruszkę obierz i pokrój w niewielkie kawałki. 
  1. W garnku rozpuść masło i zeszklij cebulę. Dodaj czosnek oraz pokrojone warzywa. Smaż przez około 3–4 minuty. 
  1. Dodaj grzyby, kaszę pęczak, liść laurowy i ziele angielskie. 
  1. Wlej bulion oraz przecedzoną wodę z moczenia grzybów. 
  1. Gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 35–45 minut, aż kasza i grzyby będą miękkie. 
  1. Pod koniec gotowania dodaj majeranek, sól i świeżo mielony pieprz. 
  1. Przed podaniem usuń liść laurowy i ziele angielskie, a każdą porcję posyp natką pietruszki. 

Wskazówka kulinarna: Wody z moczenia suszonych grzybów nie warto wylewać, ponieważ zawiera dużo aromatu. Po dokładnym przecedzeniu można wykorzystać ją jako część wywaru. Kaszę pęczak najlepiej gotować bezpośrednio w zupie, ponieważ podczas gotowania przejmuje smak grzybów i przypraw. 

3. Tradycyjna zupa migdałowa z ryżem, rodzynkami i cynamonem 

Nie wszyscy wiedzą, że w dawnej polskiej kuchni wigilijnej pojawiały się również słodkie zupy. Jedną z nich była zupa migdałowa, przygotowywana z mleka, migdałów i ryżu. Dziś jest znacznie rzadziej spotykana niż barszcz czy zupa grzybowa, ale może być ciekawym sposobem na przypomnienie zapomnianych świątecznych tradycji. 

Delikatny smak migdałów, słodycz rodzynek i aromat cynamonu sprawiają, że zupa migdałowa przypomina nieco ciepły deser. Można podać ją jako pierwsze danie podczas kolacji wigilijnej lub jako słodkie zakończenie świątecznego posiłku. 

Liczba porcji: 4 

Czas przygotowania: około 35 minut 

Składniki 

Sposób przygotowania 

  1. Ryż przepłucz pod bieżącą wodą i ugotuj osobno według instrukcji na opakowaniu, aż będzie miękki. 
  1. Rodzynki zalej niewielką ilością ciepłej wody i pozostaw na około 10 minut, a następnie odsącz. 
  1. W garnku podgrzej mleko z wodą, nie doprowadzając do gwałtownego wrzenia. 
  1. Dodaj mielone migdały, cynamon, wanilię i szczyptę soli. 
  1. Gotuj na małym ogniu przez około 10–12 minut, regularnie mieszając, aby migdały nie przywarły do dna. 
  1. Dodaj ugotowany ryż i rodzynki. Podgrzewaj przez kolejne 3–5 minut. 
  1. Zdejmij garnek z ognia, dodaj miód lub cukier i dokładnie wymieszaj. 
  1. Płatki migdałowe upraż przez chwilę na suchej patelni, aż lekko się zarumienią. 
  1. Gorącą zupę przelej do miseczek i udekoruj prażonymi płatkami migdałowymi oraz szczyptą cynamonu. 

Wskazówka kulinarna: Migdały powinny być bardzo drobno zmielone, dzięki czemu zupa uzyska bardziej jednolitą konsystencję. Jeśli po ugotowaniu okaże się zbyt gęsta, można dodać odrobinę ciepłego mleka. Słodycz najlepiej regulować dopiero pod koniec przygotowania, ponieważ rodzynki również nadają zupie słodki smak. 

Świąteczna tradycja w nowej odsłonie 

Boże Narodzenie to czas powrotu do rodzinnych przepisów, ale również dobra okazja do odkrywania mniej znanych smaków polskiej kuchni. Nie trzeba rezygnować z tradycyjnego barszczu, by wprowadzić na stół nowe dania. 

Krem z pieczonego selera może być propozycją na elegancki świąteczny obiad, zupa grzybowa z pęczakiem stanowi alternatywę dla klasycznej wersji z makaronem, a zupa migdałowa przypomina o dawnych zwyczajach kulinarnych. 

Każdą z tych potraw można przygotować z łatwo dostępnych składników, bez konieczności stosowania skomplikowanych technik kulinarnych. Wystarczy odpowiednie połączenie smaków, by dobrze znane produkty zyskały zupełnie nowy charakter. 

Propozycje przepisów przygotowane dla Dworu Korona Karkonoszy.