Polski eksport żywności bije rekordy. Co utrudnia ekspansję na rynki pozaeuropejskie?

CHILLBERRY
Informacja prasowa

W 2025 r. wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego osiągnęła rekordowe 58,4 mld euro, o 8,6 proc. więcej niż rok wcześniej – wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Do krajów spoza Unii Europejskiej trafiły produkty o wartości 14,5 mld euro. Polscy producenci szukają możliwości rozwoju również w Ameryce Północnej i Azji. Jednak wejście na odległe rynki wymaga czegoś więcej niż konkurencyjnego produktu. O powodzeniu ekspansji decydują lokalne regulacje, sprawna logistyka i dostęp do kanałów dystrybucji.

Polska żywność szuka nowych odbiorców

Mimo rekordowych wyników polski eksport żywności nadal koncentruje się przede wszystkim na rynku unijnym. Według KOWR w 2025 r. do państw UE trafiło 75 proc. wartości sprzedaży zagranicznej. Eksport do krajów spoza Unii wzrósł natomiast o 3 proc. rok do roku, a więc wolniej niż sprzedaż zagraniczna ogółem, której wartość zwiększyła się o 8,6 proc. Wśród największych odbiorców poza UE znalazły się Wielka Brytania, Ukraina i Stany Zjednoczone. Wartość eksportu na rynek amerykański wyniosła 838 mln euro. Eksport poza Unię Europejską nie oznacza jednak automatycznie ekspansji poza Europę. Znaczna część sprzedaży do krajów trzecich nadal trafia na rynki europejskie. Wejście na inne kontynenty stanowi więc osobne wyzwanie, związane z odmiennymi regulacjami, większą złożonością logistyki i koniecznością rozwijania nowych kanałów dystrybucji. Kierunek ten znajduje odzwierciedlenie również w działaniach instytucji wspierających eksport. W ramach współpracy KOWR i Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu na lata 2025–2028 wskazano m.in. USA, Japonię, Koreę Południową, Brazylię i Arabię Saudyjską jako rynki objęte wsparciem ekspertów rolno-spożywczych.

Produkt, który sprzedaje się w Europie, nie zawsze jest gotowy na inne rynki

Jednym z pierwszych wyzwań jest dostosowanie produktu do lokalnych przepisów. Różnice mogą dotyczyć oznakowania żywności, informacji o składnikach i alergenach, dokumentacji czy zasad importu. Przykładem jest raport USDA Foreign Agricultural Service dotyczący japońskich regulacji i standardów w zakresie żywności oraz produktów rolnych, opublikowany w styczniu 2026 r. Spełnienie wymogów formalnych nie gwarantuje jednak sukcesu handlowego. Producent musi również sprawdzić, czy produkt odpowiada lokalnym oczekiwaniom konsumentów. Znaczenie mogą mieć smak, wielkość opakowania, poziom cenowy czy sposób podania. To, co sprawdza się w Europie, nie musi automatycznie znaleźć odbiorców w USA czy Azji.

Logistyka może zdecydować o opłacalności eksportu

W przypadku odległych rynków jednym z najważniejszych czynników staje się organizacja transportu. Koszty frachtu, dostępność połączeń i terminowość dostaw wpływają na możliwość planowania sprzedaży oraz rentowność eksportu. Szczególne znaczenie mają zmiany na międzynarodowych szlakach handlowych. Jak wynika z raportu UNCTAD „Review of Maritime Transport 2025”, w 2024 r. praca przewozowa w transporcie morskim, mierzona w tonomilach, wzrosła o 5,9 proc., m.in. w wyniku wydłużania tras statków. Konieczność omijania części szlaków handlowych oznacza dłuższe rejsy, ograniczenie efektywnej dostępności zdolności przewozowych i dodatkową presję kosztową na międzynarodowe łańcuchy dostaw. Szczególnie wymagający jest eksport żywności mrożonej, która musi być przechowywana w odpowiedniej temperaturze podczas transportu, przeładunków, magazynowania i dystrybucji. Każdy z tych etapów wiąże się z kosztami i ryzykiem opóźnień.

– W eksporcie na odległe rynki największym wyzwaniem nie zawsze jest znalezienie klienta, ale stworzenie modelu dostaw, który będzie opłacalny również za rok czy dwa. W branży mrożonej żywności nie możemy pozwolić sobie na przerwanie łańcucha chłodniczego, a każdy dodatkowy przeładunek, opóźnienie czy wzrost kosztów transportu wpływa na marżę. Można mieć świetny produkt i zainteresowanie zagranicznych odbiorców, a mimo to uznać, że wejście na dany rynek nie ma ekonomicznego uzasadnienia. Dlatego nie każdy atrakcyjny rynek jest rynkiem, na który warto wchodzić za wszelką cenę – mówi Łukasz Kozieł, CEO CHILLBERRY.

Od eksportu do obecności w zagranicznych sieciach handlowych

Dostarczenie produktu zagranicznemu odbiorcy nie oznacza jeszcze trwałej obecności na rynku. Współpraca z lokalnymi sieciami handlowymi wymaga znajomości ich standardów, warunków zakupowych i polityki cenowej. Dochodzą do tego koszty promocji, magazynowania oraz obsługi zamówień. Przykładem firmy rozwijającej działalność międzynarodową jest polska grupa Handsman Food, od lat związana z branżą mrożonych owoców oraz rozwijająca markę mrożonych przekąsek owocowych CHILLBERRY. W 2025 r. przychody Handsman Food wzrosły o 25 proc., osiągając 208 mln zł. Na 2026 r. firma zakładała osiągnięcie około 300 mln zł przychodów. Eksport odpowiada za około 60 proc. sprzedaży grupy, a jej najważniejszym zagranicznym rynkiem pozostają Niemcy, generujące około 20 proc. sprzedaży. Produkty grupy trafiają również do Stanów Zjednoczonych i Kanady. Firma planuje wejść bezpośrednio do sieci handlowych w USA i Kanadzie z mrożonymi przekąskami owocowymi, a pierwszej sprzedaży w tym kanale spodziewa się w 2027 r. 

Rozwijanie własnej marki na zagranicznym rynku oznacza jednak inne wyzwania niż eksport mrożonych owoców i warzyw jako surowca. Producent musi zadbać o rozpoznawalność produktu, jego dostępność w sklepach i zainteresowanie konsumentów.

– Dostać się na półkę zagranicznej sieci handlowej to jedno. Utrzymać na niej produkt przez kolejne sezony to zupełnie inne wyzwanie. Sieci oczekują nie tylko konkurencyjnej ceny i niezawodnych dostaw, ale przede wszystkim produktów, które będą się sprzedawać. W przypadku własnej marki nie wystarczy więc znaleźć dystrybutora. Trzeba zrozumieć lokalnego konsumenta, przekonać go do pierwszego zakupu, a następnie sprawić, żeby wrócił po produkt. To wymaga znacznie większych nakładów i długoterminowego podejścia niż tradycyjny eksport surowców. Ostatecznie o sukcesie nie decyduje liczba rynków, na których jesteśmy obecni, lecz to, czy potrafimy na nich zbudować rentowny i powtarzalny biznes – wyjaśnia Łukasz Kozieł.

Nowy rynek to nie tylko nowe przychody

Rekordowe wyniki polskiego eksportu pokazują skalę obecności krajowych producentów za granicą. Jednak dalsza ekspansja, szczególnie poza Europę, wymaga inwestycji w dostosowanie oferty, organizację dostaw i relacje z lokalnymi odbiorcami. Dla firm rozwijających własne marki największym wyzwaniem może okazać się nie samo wejście na nowy rynek, lecz zbudowanie na nim regularnej, rentownej sprzedaży. To ona ostatecznie decyduje, czy zagraniczna ekspansja staje się trwałym kierunkiem rozwoju przedsiębiorstwa.

Źródła

1.  Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR), „Rekordowy eksport polskiej żywności”, 17 lutego 2026 r.
https://www.gov.pl/web/kowr/rekordowy-eksport-polskiej-zywnosci-2025

2.  KOWR i Polska Agencja Inwestycji i Handlu (PAIH), „KOWR i PAIH łączą siły dla rozwoju eksportu rolno-spożywczego”, 9 września 2025 r.
https://www.gov.pl/web/kowr/kowr-i-paih-lacza-sily-dla-rozwoju-eksportu-rolno-spozywczego

3.  UN Trade and Development (UNCTAD), „Review of Maritime Transport 2025: Staying the course in turbulent waters”, 24 września 2025 r.
https://unctad.org/publication/review-maritime-transport-2025

4.  USDA Foreign Agricultural Service, „FAIRS Country Report Annual – Japan”, 7 stycznia 2026 r., nr JA2025-0065.
https://apps.fas.usda.gov/newgainapi/api/Report/DownloadReportByFileName?fileName=FAIRS+Country+Report+Annual_Tokyo_Japan_JA2025-0065.pdf

Kopiuj tekst Załączniki