Sposób ogrzewania domów ma bezpośredni wpływ na jakość powietrza, którym oddychamy. Według danych Polskiego Alarmu Smogowego gospodarstwa domowe odpowiadają za około 86 proc. całkowitej emisji pyłu zawieszonego w Polsce. W praktyce oznacza to, że w wielu miejscowościach jakość powietrza zależy przede wszystkim od sposobu ogrzewania pojedynczych budynków.
Dlatego coraz częściej dyskusja o systemach grzewczych dotyczy nie tylko kosztów energii, ale także wpływu technologii ogrzewania na środowisko i komfort życia mieszkańców.
Smog powstaje lokalnie
Choć smog często kojarzony jest z dużymi aglomeracjami i transportem, w Polsce jego głównym źródłem pozostaje tzw. niska emisja – zanieczyszczenia powstające podczas spalania paliw w domowych instalacjach grzewczych. W praktyce oznacza to, że jakość powietrza w wielu miejscach kształtowana jest w skali bardzo lokalnej – ulicy, osiedla czy pojedynczej miejscowości. W sezonie grzewczym to właśnie sposób ogrzewania budynków w największym stopniu wpływa na poziom zanieczyszczeń.
Pompa ciepła a powietrze wokół domu
Pompy ciepła działają na zupełnie innej zasadzie niż tradycyjne urządzenia grzewcze wykorzystujące spalanie paliw. Urządzenie pobiera energię z otoczenia – powietrza, gruntu lub wody i przekazuje ją do instalacji grzewczej budynku. Ponieważ w procesie pracy nie zachodzi spalanie paliwa, w miejscu instalacji nie powstają spaliny ani pyły emitowane do otoczenia.
– Pompa ciepła nie jest urządzeniem spalającym paliwo, dlatego w miejscu instalacji nie powstają spaliny ani pyły. Z punktu widzenia mieszkańców oznacza to, że sposób ogrzewania budynku nie pogarsza jakości powietrza wokół domu – mówi Andrzej Dragan, Manager Działu Pomp Ciepła w Kermi.
Dla użytkowników oznacza to przede wszystkim brak lokalnej emisji dymu czy zapachu spalania paliw, który często towarzyszy tradycyjnym systemom grzewczym.
Transformacja ogrzewnictwa
Zmiana sposobu ogrzewania budynków jest także elementem szerszej transformacji energetycznej. W wielu krajach europejskich, w tym również w Polsce, rozwój pomp ciepła jest jednym z kierunków ograniczania emisji związanych z ogrzewnictwem indywidualnym.
– W ostatnich latach pompy ciepła stały się jednym z ważnych elementów transformacji energetycznej w budownictwie. Coraz częściej traktuje się je nie tylko jako alternatywę dla tradycyjnych kotłów, ale jako część nowoczesnego systemu energetycznego domu – podkreśla Andrzej Dragan.
Komfort życia, którego nie widać w rachunkach
Korzyści wynikające z nowoczesnych systemów grzewczych nie zawsze można łatwo przeliczyć na koszty energii. Coraz większą rolę odgrywa także komfort życia w bezpośrednim otoczeniu domu. Brak spalania paliw oznacza, że z komina nie wydobywa się dym, a w otoczeniu budynku nie pojawia się zapach spalin czy sadzy.
– Inwestorzy zwracają uwagę już nie tylko na koszty ogrzewania, ale także na komfort życia wokół domu. Brak lokalnej emisji oznacza na przykład, że w ogrodzie czy na osiedlu nie pojawia się zapach dymu związany z ogrzewaniem budynku – mówi Andrzej Dragan.
Powietrze w domu równie ważne jak na zewnątrz
Eksperci podkreślają, że równie istotna jak jakość powietrza na zewnątrz jest jego jakość wewnątrz budynku. W nowoczesnych domach norma staje się zastosowanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, czyli rekuperację. System ten zapewnia stałą wymianę powietrza w pomieszczeniach i jednocześnie ogranicza straty energii związane z wentylacją.
– W nowoczesnych budynkach pompa ciepła i wentylacja mechaniczna bardzo dobrze się uzupełniają. Jedna odpowiada za efektywne ogrzewanie budynku, a druga za stały dopływ świeżego powietrza do wnętrza domu – wyjaśnia Andrzej Dragan.
Znaczenie jakości powietrza w domu podkreślają także lekarze.
– Zanieczyszczone powietrze w naszych domach, szczególnie jeśli mamy różne choroby przewlekłe jak np. alergia czy choroby płuc mogą przyczyniać się do nasilenia objawów lub rozwoju nowych – mówi dr n. med. Norbert Górski, otolaryngolog, specjalista chorób nosa i zatok, absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Wydziału Medycznego Uniwersytetu Harvarda w Bostonie.
System zamiast pojedynczego urządzenia
Współczesne instalacje w domach jednorodzinnych coraz częściej projektuje się jako spójny system, w którym poszczególne elementy współpracują ze sobą. Pompa ciepła odpowiada za produkcję energii cieplnej, instalacja grzewcza za jej dystrybucję w budynku, a wentylacja mechaniczna za jakość powietrza we wnętrzu. W praktyce oznacza to, że decyzja o sposobie ogrzewania budynku ma dziś znaczenie nie tylko dla rachunków za energię, ale także dla jakości powietrza – zarówno w otoczeniu domu, jak i w jego wnętrzu.