Suche powietrze, gorący kaloryfer i zamknięte okna. Co zimą przeszkadza nam spać?

FDM - Fabryka Dobrych Materacy
Informacja prasowa

Zimą chętniej podkręcamy ogrzewanie, zamykamy okna i sięgamy po grubsze kołdry. Chcemy, żeby w sypialni było przyjemnie ciepło, ale nie zawsze oznacza to lepsze warunki do odpoczynku. Zbyt wysoka temperatura, suche powietrze i niewystarczająca wentylacja mogą powodować nocny dyskomfort. Według zaleceń polskich instytucji zdrowia dobrym punktem odniesienia jest temperatura 18–21°C i wilgotność powietrza 40–60%. Jak zadbać o te warunki zimą, nie rezygnując z komfortu?

Zimą łatwo przegrzać sypialnię

Kiedy za oknem temperatura spada poniżej zera, naturalnym odruchem jest mocniejsze ogrzewanie mieszkania. Wieczorem zamykamy okna, sięgamy po cieplejszą pościel i chcemy, żeby w sypialni było równie przyjemnie jak w pozostałych pomieszczeniach. Problem pojawia się wtedy, gdy temperatura staje się zbyt wysoka. Podczas zasypiania organizm stopniowo obniża temperaturę wewnętrzną. Jeśli otoczenie jest zbyt ciepłe, oddawanie nadmiaru ciepła może być utrudnione, co sprzyja poceniu się, trudnościom z zasypianiem i nocnym wybudzeniom. Nie oznacza to jednak, że zimą należy spać w wychłodzonym pomieszczeniu. Również odczuwanie zimna może zakłócać odpoczynek.

– Zimą często próbujemy rozwiązać problem chłodu przez podniesienie temperatury i zamknięcie okien. Tymczasem sypialnia nie musi być ciepła jak salon. Lepiej zadbać o przewietrzenie pomieszczenia przed snem i odpowiednią temperaturę – wyjaśnia Dominik Dziedzic, ekspert ds. snu i komfortu nocnej regeneracji w FDM – Fabryce Dobrych Materacy, członek World Sleep Society.

Jaka temperatura w sypialni zimą jest odpowiednia?

Według materiałów edukacyjnych Państwowej Inspekcji Sanitarnej temperatura sprzyjająca nocnemu odpoczynkowi mieści się w zakresie 18–21°C. Z kolei materiały Ministerstwa Zdrowia dotyczące higieny snu wskazują na około 18°C oraz wilgotność powietrza 40–60%. To jednak punkt odniesienia, a nie sztywna zasada. Odczuwanie temperatury zależy między innymi od indywidualnych preferencji, rodzaju pościeli i odzieży do spania. Dla jednej osoby 18°C będzie komfortowe, podczas gdy inna będzie potrzebowała nieco cieplejszego otoczenia. Zamiast mocno nagrzewać całe pomieszczenie, warto najpierw przyjrzeć się temu, czym się przykrywamy. Cieplejsza kołdra lub odpowiednia piżama mogą pomóc osobie, która marznie, bez konieczności podnoszenia temperatury w całej sypialni. Jednocześnie należy unikać przegrzewania pod zbyt grubym przykryciem. Nawet przy umiarkowanej temperaturze pomieszczenia może ono powodować pocenie się i nocny dyskomfort.

Czy zimą warto spać przy otwartym oknie?

Jedni nie wyobrażają sobie zasypiania bez uchylonego okna, inni zimą szczelnie zamykają sypialnię z obawy przed chłodem. Tymczasem nie ma potrzeby wybierania jednej zasady obowiązującej wszystkich. W chłodne dni dobrym rozwiązaniem może być krótkie, intensywne przewietrzenie pomieszczenia przed snem. Pozwala ono wymienić część powietrza bez konieczności pozostawiania okna otwartego przez całą noc. Warto przy tym uwzględnić warunki na zewnątrz. Podczas silnego mrozu, dużego hałasu czy epizodów smogowych spanie przy otwartym oknie może być niekomfortowe lub niekorzystne. Samo otwarcie okna na kilka minut nie zapewnia jednak wymiany powietrza przez całą noc. Dlatego warto zadbać również o sprawną wentylację, zwłaszcza w niewielkich i szczelnych pomieszczeniach. Jeśli rano w sypialni utrzymuje się zaduch, a na szybach regularnie skrapla się para wodna, warto sprawdzić warunki wilgotnościowe i działanie wentylacji.

Suche powietrze a sen. Czy nawilżacz zawsze pomaga?

Zimą częściej odczuwamy suchość w nosie i gardle, szczególnie rano. Jedną z przyczyn może być niska wilgotność powietrza w ogrzewanych pomieszczeniach. Kiedy chłodne powietrze z zewnątrz zostaje ogrzane, jego wilgotność względna spada, jeśli nie zwiększy się jednocześnie ilość zawartej w nim pary wodnej. Nie oznacza to jednak, że w każdej sypialni potrzebny jest nawilżacz. Zbyt wysoka wilgotność również może stanowić problem, ponieważ sprzyja rozwojowi pleśni i roztoczy kurzu domowego. Dobrym punktem odniesienia jest zakres 40–60%, a przy alergii na roztocza warto rozważyć utrzymywanie wilgotności bliżej 40–45%.

– Nie warto kupować nawilżacza na wszelki wypadek. Najpierw dobrze jest zmierzyć wilgotność w sypialni. Zbyt suche powietrze powoduje dyskomfort, ale nadmierna wilgotność również nie jest korzystna. Dlatego zamiast kierować się samym odczuciem, warto sprawdzić rzeczywisty poziom wilgotności za pomocą higrometru – podkreśla Dominik Dziedzic.

Jeśli pomiar wykaże zbyt niską wilgotność, można rozważyć jej zwiększenie, pamiętając o regularnym czyszczeniu urządzenia. W przypadku alergii na roztocza lub pleśnie stosowanie nawilżacza warto skonsultować ze specjalistą. Celem nie jest bowiem uzyskanie jak najwyższej wilgotności, ale utrzymanie jej na odpowiednim poziomie.

Alergia na roztocza. Na co zwrócić uwagę w sypialni?

Zimą więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach, dlatego szczególnego znaczenia nabiera ograniczanie kontaktu z alergenami obecnymi w domu. Roztocza kurzu domowego występują między innymi w materacach, poduszkach, pościeli, dywanach i tapicerowanych meblach. Sprzyjają im przede wszystkim wilgotne warunki. Przy potwierdzonej alergii na roztocza warto utrzymywać temperaturę poniżej 22°C i wilgotność na poziomie około 40–45%, o ile pozwala na to indywidualny komfort. Istotne jest także regularne pranie pościeli, najlepiej co tydzień w temperaturze co najmniej 60°C, jeśli dopuszcza ją producent tkaniny.

Pomocne mogą być również pokrowce barierowe na materac i poduszkę, odkurzanie urządzeniem z filtrem HEPA oraz ograniczenie przedmiotów gromadzących kurz. Nie trzeba przy tym całkowicie rezygnować z dywanów czy zasłon, ale warto zwrócić uwagę na możliwość ich regularnego czyszczenia. Ważna jest systematyczność, ponieważ jednorazowe gruntowne sprzątanie nie zastąpi codziennej higieny miejsca snu.

Materac dla alergika. Czy specjalny model jest konieczny?

Nie istnieje jeden uniwersalny materac, który sam w sobie wyeliminuje problem alergenów. Przy wyborze warto zwrócić uwagę nie tylko na rodzaj materiałów, ale także na możliwość utrzymania higieny, stosowania pokrowca barierowego oraz zapewnienia odpowiedniej wentylacji. Znaczenie ma również komfort użytkowania. Materac powinien zapewniać odpowiednie podparcie ciała i odpowiadać najczęściej przyjmowanej pozycji snu. Nawet produkt łatwy do utrzymania w czystości nie będzie dobrym wyborem, jeśli okaże się niewygodny. Jak podkreśla ekspert FDM – Fabryki Dobrych Materacy, w przypadku alergii warto oceniać materac jako jeden z elementów całego środowiska snu. Regularna higiena pościeli, kontrola wilgotności i ograniczanie kontaktu z alergenami pozostają równie istotne. Samo określenie „materac antyalergiczny” nie gwarantuje wyeliminowania objawów.

Zimą nie trzeba wybierać między ciepłem a dobrym snem

– Zimowa sypialnia powinna być przewietrzona, czysta i komfortowa termicznie. Materac, poduszka i pościel mają znaczenie, ale nie zastąpią kontroli wilgotności, właściwej wentylacji i regularnej higieny. Jeśli objawy alergii lub inne dolegliwości zakłócają sen, warto skonsultować się ze specjalistą – podsumowuje Dominik Dziedzic.

Nie trzeba więc rezygnować z ogrzewania ani spać przy otwartym oknie podczas mrozu. Najczęściej wystarczy nieco obniżyć temperaturę, sprawdzić wilgotność, zadbać o wymianę powietrza i odpowiednio dobrać pościel. To proste zmiany, które mogą poprawić komfort zimowego odpoczynku.

Najczęstsze pytania o sen zimą

Jaka temperatura w sypialni zimą jest najlepsza?

Dobrym punktem odniesienia jest 18–21°C, z uwzględnieniem indywidualnego komfortu, rodzaju kołdry i odzieży do spania.

Czy warto spać przy otwartym oknie?

Nie zawsze. Zimą można przewietrzyć sypialnię przed snem i zamknąć okno, pamiętając o zapewnieniu sprawnej wentylacji. Warto też uwzględnić temperaturę i jakość powietrza na zewnątrz.

Czy suche powietrze pogarsza komfort snu?

Może powodować suchość nosa i gardła. Warto kontrolować wilgotność higrometrem, zamiast automatycznie korzystać z nawilżacza.

Jak spać przy alergii na roztocza?

Pomocne są regularne pranie pościeli, pokrowce barierowe, ograniczanie kurzu oraz kontrola temperatury i wilgotności. Przy nasilonych objawach warto skonsultować się z alergologiem.

Czy materac dla alergika jest konieczny?

Nie ma jednego modelu odpowiedniego dla wszystkich. Ważne są higiena, możliwość stosowania pokrowca barierowego i dopasowanie materaca do potrzeb użytkownika.

Bibliografia

  1. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Myśliborzu (2024). Jak zadbać o higienę snu?
    https://www.gov.pl/web/psse-mysliborz/jak-zadbac-o-higiene-snu
  2. Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim. Komfort termiczny jesienią.
    https://www.gov.pl/web/psse-kamien-pomorski/komfort-termiczny-jesienia
  3. Akademia NFZ (2025). Profilaktyka alergii i astmy.
    https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/profilaktyka-alergii-i-astmy/
  4. Ministerstwo Zdrowia / pacjent.gov.pl. Alergia i astma – nie lekceważ objawów.
    https://pacjent.gov.pl/alergia-i-astma-nie-lekcewaz-objawow
  5. Ministerstwo Zdrowia / pacjent.gov.pl. Jak dbać o dobry sen?
    https://pacjent.gov.pl/jak-dbac-o-dobry-sen
Kopiuj tekst Załączniki