Trzy przepisy na grudniowy stół. Piernik staropolski, śledź pod pierzynką i aromatyczne ciasto marchewkowe 

Dwór Korona Karkonoszy
Informacja prasowa

Grudzień to czas, kiedy w kuchni wracamy do sprawdzonych receptur, rodzinnych tradycji i zapachów kojarzących się ze świętami. Korzenne przyprawy, śliwkowe powidła, śledzie i domowe wypieki ponownie zajmują ważne miejsce na naszych stołach. Nie wszystkie potrawy trzeba jednak przygotowywać w ostatniej chwili. Niektóre zyskują, gdy pozwolimy im odpocząć, inne można przygotować dzień wcześniej. Kucharze Dworu Korona Karkonoszy dzielą się trzema przepisami, które sprawdzą się podczas grudniowych spotkań i świątecznych przygotowań. 

Grudniowe gotowanie ma swój szczególny rytm. W domach pojawiają się pierwsze wypieki, przygotowywane są potrawy na wigilijny stół, a zapach cynamonu, goździków i innych korzennych przypraw przypomina o zbliżających się świętach. 

Choć wiele rodzin ma własne receptury przekazywane z pokolenia na pokolenie, warto czasem sięgnąć po inne, równie tradycyjne propozycje. Piernik staropolski przekładany powidłami śliwkowymi, warstwowa sałatka śledziowa czy wilgotne ciasto marchewkowe mogą urozmaicić grudniowe menu. 

Kucharze Dworu Korona Karkonoszy proponują trzy przepisy, które łączą znane składniki z domowym sposobem przygotowania. Każdy z nich można wykorzystać przy innej okazji – od wigilijnej kolacji po świąteczne spotkanie przy kawie. 

1. Piernik staropolski – świąteczny wypiek, który potrzebuje czasu 

Piernik staropolski to jeden z tych wypieków, których przygotowanie wymaga wcześniejszego planowania. W tradycyjnej recepturze ciasto dojrzewa w chłodnym miejscu przez kilka tygodni, zanim trafi do piekarnika. Po upieczeniu blaty przekłada się powidłami śliwkowymi i ponownie odstawia, aby nabrały odpowiedniej miękkości. 

Połączenie miodu, przypraw korzennych, powideł i czekolady nadaje piernikowi charakterystyczny, intensywny aromat. To propozycja dla osób, które lubią celebrować świąteczne przygotowania i wracać do tradycyjnych sposobów pieczenia. 

Składniki 

  • 500 g naturalnego miodu, np. wielokwiatowego 
  • 1,5 szklanki cukru 
  • 200 g masła 
  • 1 kg mąki pszennej tortowej 
  • 3 jajka 
  • 3 łyżeczki sody oczyszczonej 
  • 125 ml mleka 
  • ½ łyżeczki soli 
  • 2 torebki przyprawy korzennej do piernika (łącznie 80 g) 

Dodatkowo do przełożenia i dekoracji: 

  • około 1 kg powideł śliwkowych 
  • czekolada lub lukier do polania 
  • posiekane orzechy włoskie do dekoracji 

Sposób przygotowania 

  1. Miód, cukier i masło umieść w garnku. Stopniowo podgrzewaj, doprowadź do wrzenia i mieszaj do całkowitego rozpuszczenia cukru. Następnie odstaw masę do wystudzenia. 
  1. Do wystudzonej masy dodaj mąkę pszenną, sodę oczyszczoną rozpuszczoną w mleku, jajka, sól i przyprawę korzenną do piernika. 
  1. Ciasto starannie wyrób i przełóż do kamionkowego, szklanego lub emaliowanego naczynia. 
  1. Przykryj ściereczką i odstaw w chłodne miejsce, np. do lodówki, na 5–6 tygodni. 

Świeżo wyrobione ciasto będzie dość luźne. Podczas dojrzewania w chłodzie stopniowo zgęstnieje, dzięki czemu później będzie można je rozwałkować, podsypując niewielką ilością mąki. 

Pieczenie i przekładanie piernika 

  1. Piernik najlepiej piec na 5–7 dni przed świętami. 
  1. Dojrzałe ciasto podziel na trzy równe części. 
  1. Przygotuj trzy blachy o wymiarach 39 × 26 cm. Posmaruj je masłem i wyłóż papierem do pieczenia. Jeśli masz tylko jedną blachę, poszczególne części można upiec kolejno. 
  1. Każdą porcję ciasta rozwałkuj na grubość około 0,5 cm, przełóż do blachy i wyrównaj. 
  1. Piecz w temperaturze 170°C przez 15–20 minut. Ciasto podczas pieczenia mocno rośnie, nawet podwajając swoją objętość. 
  1. Upieczone blaty wyjmij z piekarnika i pozostaw do wystudzenia. 
  1. Wystudzone blaty przełóż podgrzanymi powidłami śliwkowymi. 
  1. Przykryj piernik arkuszem papieru do pieczenia, równomiernie obciąż i odstaw na 3–4 dni w chłodne miejsce, aby blaty zmiękły. 
  1. Gotowy piernik polej czekoladą lub lukrem i posyp posiekanymi orzechami włoskimi. 

Piernik staropolski długo zachowuje świeżość. Aby zapobiec wysychaniu, wystarczy zawinąć go w papier do pieczenia lub lnianą ściereczkę. 

Warto pamiętać: Tradycyjny piernik staropolski wymaga kilkutygodniowego dojrzewania ciasta. Jeśli planujemy podać go podczas tegorocznych świąt, przygotowania trzeba rozpocząć odpowiednio wcześnie. Samo pieczenie i przekładanie powidłami odbywa się dopiero kilka dni przed Bożym Narodzeniem. 

Autor przepisu: Dwór Korona Karkonoszy 

2. Śledź pod pierzynką – warstwowa sałatka na świąteczny stół 

Śledzie od lat zajmują ważne miejsce w polskiej tradycji wigilijnej. Najczęściej podawane są z cebulą, w oleju lub śmietanie, ale równie ciekawą propozycją jest warstwowa sałatka z ziemniakami, burakami, ogórkami konserwowymi i jajkiem. 

Śledź pod pierzynką wyróżnia się nie tylko połączeniem smaków, ale również wyglądem. Poszczególne składniki tworzą kolorowe warstwy, dzięki czemu sałatka dobrze prezentuje się w przezroczystym naczyniu. Można przygotować ją także w mniejszych, indywidualnych porcjach. 

Składniki 

  • 5 filetów śledziowych à la matjas 
  • 150 g majonezu 
  • 40 g cebuli 
  • 120 g ogórków konserwowych 
  • 50 g orzechów włoskich 
  • 120 g ziemniaków 
  • 120 g buraków 
  • 3 jajka ugotowane na twardo 

Opcjonalnie do dekoracji: 

  • drobno posiekany koperek 
  • starty żółty ser 

Sposób przygotowania 

  1. Filety śledziowe umyj, zalej zimną wodą i pozostaw do wymoczenia na około 60 minut. Następnie osusz i pokrój w drobną kostkę. 
  1. Buraki i ziemniaki ugotuj do miękkości. Po ostudzeniu obierz je ze skórki. 
  1. Jajka ugotuj na twardo, ostudź i obierz. 
  1. Cebulę, ogórki konserwowe, buraki i ziemniaki pokrój w niewielką kostkę. 
  1. Jajka zetrzyj na tarce. 
  1. Na dnie naczynia ułóż kolejno warstwy: buraków, śledzi, majonezu, cebuli, ogórków konserwowych i ziemniaków. 
  1. Przykryj warstwą majonezu, a następnie dodaj kolejną warstwę buraków, starte jajka i pozostały majonez. 
  1. Przed podaniem sałatkę można udekorować drobno posiekanym koperkiem lub startym żółtym serem. Posiekane orzechy włoskie można wykorzystać jako dodatkowe wykończenie. 

Sałatkę najlepiej podawać schłodzoną. Można przygotować ją wcześniej i przechowywać w lodówce do momentu podania. 

Warto pamiętać: Warstwowa sałatka śledziowa najlepiej prezentuje się w szklanym naczyniu, które pozwala wyeksponować kontrastujące kolory buraków, ziemniaków i jajek. To prosty sposób na efektowne podanie dobrze znanej potrawy. 

Autor przepisu: Dwór Korona Karkonoszy 

3. Ciasto marchewkowe z orzechami, ananasem i kremową polewą 

Choć piernik i makowiec należą do najbardziej rozpoznawalnych świątecznych wypieków, grudniowe spotkania przy kawie są również dobrą okazją, by podać coś innego. Ciasto marchewkowe z orzechami włoskimi, ananasem, kokosem i cynamonem łączy delikatną, wilgotną strukturę z aromatycznymi dodatkami. 

Jego charakterystycznym elementem jest kremowa polewa na bazie serka śmietankowego, masła i cukru pudru. Dzięki niej ciasto może pełnić funkcję samodzielnego deseru podczas rodzinnego spotkania. 

Składniki 

  • 2 jajka 
  • 200 g drobnego cukru lub cukru pudru 
  • 150 ml oleju roślinnego 
  • 200 g drobno startej marchewki 
  • 50 g posiekanych orzechów włoskich 
  • 75 g drobno pokrojonego ananasa, świeżego lub z puszki 
  • 50 g wiórków kokosowych 
  • 200 g mąki 
  • ½ łyżeczki proszku do pieczenia 
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej 
  • 1 łyżeczka cynamonu 
  • szczypta soli 

Składniki na polewę 

  • 200 g kremowego serka śmietankowego 
  • 100 g cukru pudru 
  • 50 g masła 

Sposób przygotowania 

  1. Jajka wyjmij wcześniej z lodówki, aby osiągnęły temperaturę pokojową. 
  1. Ubij je mikserem do podwojenia objętości. 
  1. Dodaj cukier i kontynuuj ubijanie, aż masa stanie się gładka i puszysta. 
  1. Nie przerywając ubijania na wysokich obrotach, dolewaj olej cienkim, równomiernym strumieniem. 
  1. Dodaj drobno startą marchewkę, pokrojonego ananasa, orzechy włoskie i wiórki kokosowe. Całość delikatnie wymieszaj. 
  1. Rozgrzej piekarnik do 150°C. 
  1. W osobnej misce przesiej mąkę, dodaj proszek do pieczenia, sodę oczyszczoną, cynamon oraz szczyptę soli. 
  1. Suche składniki przesyp do masy marchewkowej i delikatnie wymieszaj, tylko do połączenia wszystkich składników. 
  1. Przygotuj tortownicę o średnicy 24 cm i wyłóż jej dno papierem do pieczenia. 
  1. Przełóż ciasto do formy i piecz przez około 60 minut. Przed wyjęciem sprawdź patyczkiem, czy środek jest upieczony. 
  1. Gotowe ciasto pozostaw do całkowitego wystudzenia. 

Przygotowanie polewy 

  1. Serek śmietankowy ubij z miękkim masłem i cukrem pudrem, aż powstanie jednolity krem. 
  1. Wstaw polewę na kilkanaście minut do lodówki. 
  1. Wystudzone ciasto przekrój poziomo na dwie części. 
  1. Dolną część posmaruj około ⅓ przygotowanego kremu. 
  1. Przykryj drugą częścią ciasta i rozprowadź pozostały krem na wierzchu. 
  1. Całość można udekorować posiekanymi orzechami włoskimi. 

Warto pamiętać: Ciasto powinno całkowicie wystygnąć przed przekrojeniem i nałożeniem kremu. Dzięki temu warstwy będą łatwiejsze do przełożenia, a polewa zachowa odpowiednią konsystencję. 

Autor przepisu: Dwór Korona Karkonoszy 

Jak zaplanować grudniowe przygotowania, żeby nie robić wszystkiego w ostatniej chwili? 

Przygotowując świąteczne menu, warto uwzględnić nie tylko listę składników, ale również czas potrzebny na wykonanie poszczególnych potraw. 

Piernik staropolski wymaga najwięcej planowania – jego ciasto dojrzewa przez kilka tygodni, a po upieczeniu potrzebuje kolejnych dni, aby blaty przełożone powidłami odpowiednio zmiękły. Sałatkę śledziową można z kolei przygotować dzień wcześniej, dzięki czemu w dniu spotkania wystarczy wyjąć ją z lodówki i udekorować. Ciasto marchewkowe najlepiej upiec z wyprzedzeniem, natomiast krem nałożyć dopiero po całkowitym wystudzeniu wypieku. 

Grudniowe gotowanie nie musi oznaczać przygotowywania wszystkich dań jednego dnia. Odpowiednie rozłożenie prac pozwala spokojniej podejść do świątecznych przygotowań i poświęcić więcej czasu wspólnemu celebrowaniu posiłków. 

Autor przepisów: Dwór Korona Karkonoszy 

Kopiuj tekst Załączniki